Kabloların teknik özelliklerinde  yoruma açık ve net olmayan terminolojilerin kullanıldığı sıklıkla görülmektedir. AD8 su geçirmez, doğrudan gömülü veya suya dayanıklı gibi ifadeler yaygın terminolojilerdir. Peki bu ifadelerin arkasında ne olduğunu gerçekten düşündünüz mü?

 

 

Doğrudan Gömme

Kolay olanla başlayalım. Güneş enerjisi sistemlerinde kullanılacak kablolar için uygulanması gereken uluslararası standart IEC62930 – Ek A “Kullanım kılavuzu” açıkça şunu söylüyor: Güneş enerjisi sistemlerinde kullanılacak alçak gerilim kablolarında geçerli standart olan “IEC62440’a (Alçak gerilim kablolar için standartlar) uyulması zorunludur”.

IEC62440’ın 4. paragrafında ise (Güvenlik) “Kablolar doğrudan zemine gömülmemelidir…” ifadesini yer almaktadır.

Muazzam maliyet baskısı ve rekabet nedeniyle, Solar kablolar, çok ince bir yalıtım katmanı kullanılacak şekilde tasarlanmıştır. Aslında, tipik ve piyasada kolayca bulunabilen bir Solar kablo, standartın minimum gereksinimlerini karşılamaktadır ve malesef bu düşük kalite kriterleri bir çok santralde teknik problemlere sebebiyet vermektedir.

Maliyet baskısı nedeniyle inceltilen yalıtım katmanı, kablolarda 2 ana probleme yol açmaktadır :

 

     1.Mekanik Stres 

Kabloyu esnek ve uygun maliyetli tutmak için kullanılan ince ve nispeten yumuşak yalıtım, mekanik hasarın kolayca meydana gelebileceği doğrudan gömme yöntemi için kesinlikle uygun değildir.

Bazen kablonun kaya ve taşlara dokunmaması için kullanılan kum yatak bile kablonun çizilmelere, kesilmelere ve diğer mekanik hasarlara karşı yeterli korumasını hiçbir şekilde garanti etmez ve genellikle kabloda hasara sebebiyet verir.

Kabloyu toprak altında kullanırken her zaman bir kanal veya boru kullanılmasının gerekli olmasının nedeni aslında budur.

Burada önemli diğer bir nokta ise nem yoğuşmasıdır. Kullanılan borunun hasarlı olması veya suyun boru içine girmesi; yalıtım kaynaklı aşağıda özetlenen bir diğer hasara yol açmaktadır.

 

    2.  Nem

DC kablonun doğrudan gömülme yöntemi ile uygulanmasının diğer bir sonucu da suya maruz kalma, dolayısı ile nem yoğuşmasına maruz kalma olacaktır.

Neme (toprakta her zaman belli miktarda nem vardır!) veya suya (yanlış monte edilmiş veya hasarlı borular veya su altında kalmış kanallar) kalıcı olarak maruz kalmanın sonucu olarak, nem doğrudan iletkene nüfuz ederek kabloda ve sistemde hasara sebebiyet verecektir.

Yukarıda özetlenen problemlerin tabi ki çözümü mevcut:

Bir güneş santralinde kullanılan kablolar esnek kablolar ve sabit kablolar olmak üzere 2 kısma ayrılabilir.

• Esnek kablolar güneş panellerini ve dizileri birbirine bağlar ve kullanım kolaylığı sağlaması için esneklik gerektirir.
• Sabit kablolar zemine gömülür ve tesisatın ömrü boyunca herhangi bir müdahaleye veya harekete konu olmazlar.

Farklı tipteki bu kabloların kullanım alanları ile ilgili gelen sorulara ve yaşanan problemlere cevap vermek için  TÜV Rheinland, 2PfG2642/11.17 standardını yayınladı. Bir kabloda bulunması gereken tüm gerekliliklerin yanında,  bu standart, sabit kabloların mekanik korunumunu ve neme/suya karşı korunması için sahip olması gereken homojen metalik katmanı tanımlar.  

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, güneş santralinde kullanılan kabloların, doğrudan gömülmesi gerekiyorsa, 2PfG2642 standardının olduğu kabloların tercih edilmesidir.

 

Direk Gömüye Uygun Kablolar Gerçekten Su Geçirmez mi?

Pazarlama tekniklerinde terminolojinin ve yaratıcılığının sınırı yoktur. “Neden bazı kablo üreticileri solar kabloları su geçirmez olarak beyan ediyor?”

AD8 standartı, suyun kabloda bulunan yalıtım katmanlarından geçerek çekirdeğe ve iletkene zarar vermesini önleyen bir teknoloji ve izolasyon ile üretilen su geçirmez deniz altı kablolarının sahip olduğu bir standarttır ve bu standart herhangi bir kablo üreticisinin basit bir beyanına dayalıdır. Standart beyana dayalı olduğu için de AD8 özelliklerinin fiziksel testine atıfta bulunacak ilgili bir standart yoktur. Bu nedenle, kabloların bu standarta sahip olup olmadığını test edebilecek ve sertifikalandırabilecek bağımsız bir laboratuvar da yoktur. Yukarıdaki bilgileri bir araya getirdiğimizde karşımıza çıkan sonuç:, ince ve nispeten esnek bir solar kablonun su geçirmezlik gereksinimlerini karşılaması fiziksel olarak imkansızdır.

Yalıtım Özellikleri

Solar kabloyla ilgili standartlar, kablo yalıtımı için alev geciktirici görevi de gören halojensiz malzemeler gerektirir.

Bu gerekliliği sağlamak için ham bileşenlere inorganik mineral alev geciktirici katkı maddelerinin eklenmesi gerekir. İşin püf noktası, bu katkı maddelerinin oldukça abzorvatif özelliğe sahip olması yani nemi emici olmasıdır. Bu da, söz konusu malzemelerin; nemi emdiği ve uzun vadede tam anlamıyla bir sünger görevi gördüğü anlamına gelir.

Özetle polimerik malzemeler neme dayanıklı DEĞİLDİR. Polimerlerin yapısına bağlı olarak “ne zaman” su geçirmezlik özelliğini kaybedeceği bir bilinmezdir. Solar kablolarının sürekli olarak suya maruz kalmadan kullanılmasının ana nedeni de budur.

Görünmez Tehlike

Yalıtımın nem geçirmesi sorunu günden güne ortaya çıkmaz. Çok yavaş, sessiz ve belirti göstermeyen bir süreçtir. Bu durumu işletme ve bakım ekipleri sıklıkla ve yanlış bir analiz ile güneş paneli performansının düşmesi olarak algılamaktadırlar.

Nem sızması ileri bir aşamada olduğunda ve kablo ağına büyük ölçüde yayıldığında, sistemde bulunan bir çok noktada arızalar boy gösterir. Arızanın nereden kaynaklandığını bulmak aylar alırken, arızanın önüne geçmek için hemen hemen tüm kablolamanın yeniden yapılması ve hasarlı ekipmanın değiştirilmesi gerekmektedir, bu da çok büyük maliyetlere, santralin bir süre çalışmamasına ve işgücü gereksinimine yol açacaktır.

Çözüm?

TÜV Rheinland, Yüzer Ges’ler için ve nemli bölgelerde kullanılacak kablolar için son standardını yayınladı :2PfG2750. Bu standart mevcut IEC62930 standartının, nemli bir ortamda daha güçlü bir performansa ve suya karşı geliştirilmiş dirence odaklanma niyetiyle bir nevi iyileştirilmesi olarak adlandırılabilir.

Nemli ve/veyasulu alanlardaki güneş enerjisi santrali uygulamaları, oldukça hızlı bozulmaya ve arızalara maruz kalır. Yatırımınızı güvende tutmak istiyorsanız, iyi tasarlanmış kablo yönetimi ve doğru işçilik ile birlikte 2PfG2750 sertifikalı kablolar kullanmaya  özen gösterin.

Özet

“Su geçirmez” ve “Suya dayanıklı” kablo özellikleri ilk bakışta benzerlik gösterebilir, fakat aslında fark çok büyüktür!

Neme dayanıklı solar kablolar ve doğrudan gömülü solar kablolar farklı gereksinimlere cevap verir, farklı özelliklere sahiptir ve dolayısıyla farklı çözümler sunarlar.

Yanlış kablo seçiminin beraberinde getirdiği riskleri hafife almayın, santralinizde mutlaka üstün kaliteli ve sertifikalı ürünler kullanın!